Londra’da emlakci olmak varmis

Bu aralar kafayi Londra’da ki emlakcilara ve emlak isine takmis durumdayim. Beni yakindan taniyan arkadaslarim bilir, genel olarak kiralik / satilik evler aramak (ihtiyacim olmasada), bolgelerin kiralik ve satilik fiyatlari konusunda fikir sahibi olmak benim icin hobi gibidir. Yakin zamanda sevgili arkadasimiz Merve’nin de Londra – Turk camiasina katilmasiyla yeniden kiralik ev arama konusu ve emlak burolari ile maceralar gundeme geldi. Ben de bu vesile ile bu konuda yeni bir yazi daha yazayim istedim. Onumuzdeki gunlerde Londra’ya tasinmayi dusunen diger arkadaslarima isik tutmasi dilegiyle …

Ingiltere’de (ve ozellikle Londra’da) ev sahiplerinin cogunlugu emlak burolariyla (estate agents) anlasarak evlerini kiraya vermeyi tercih ediyorlar. Onceki ev bulma yazimdan hatirlarsaniz buradaki emlak piyasasi ve prosedurler Turkiye’den biraz farklilik gosteriyor.

Emlak burolari ev sahipleri adina potansiyel kiracilarla irtibata gecip butun islemleri yapiyorlar ve karsiliginda ev sahibinden komisyon (letting fee) aliyorlar. Bu komisyon genelde ev sahibinden aliniyor ancak kiraci olarak size verdikleri hizmetin karsiliginda sizden de ayri bir servis bedeli (admin fee/administrative costs ) aliyorlar.

Bu servisler genelde sizin referans kontrolunuz , kredi gecmisiniz ve dosya masraflari vs oluyor. Referans kontrolunu, onceki ev sahiplerinizin aranmasi ve kiraci olarak sicilinizin kontrolu olarak dusunebilirsiniz. Tabii Turkiye’den geldim, Turk ev sahibimi mi arayacaklar diye sorabilirsiniz. Evet, Turkiye’yi ariyorlar 🙂 Ben eski ev sahibime bir mail atarak durumu anlatmistim. Kadincagiz “ben Ingilizce bilmem ki nasil anlayacagim” dedi. Sonrasinda emlak burosu referans kontrolumuzden alnimizin akiyla gectigimizi soyledi. Bir sekilde anlasmislar anlasilan 🙂

Kredi gecmisi (Credit score) Ingiltere’de ev kiralarken ve ev satin alirken sikca karsiniza cikan bir sorgulama. İlgili kredi kartı, banka, sigorta, isveren gibi kurumlardan sizinle ilgili finansal durumunuz ve kredibiliteniz hakkinda bilgi aliniyor. Yeni geldiniz, daha banka hesabi acmamissiniz, dolayisiyla banka kartiniz, kredi kartiniz vs de yok. Bu durumda isveren en buyuk destekciniz oluyor.

Banka hesabi acmak icin adres gostermek, adres icin banka hesabi olusturmak birbirine bagli, yani yumurta tavuk – tavuk yumurta durumlari olabiliyor. Birini ikna edebilirseniz, ki genelde ev kiralamak isveren yazisi sayesinde daha kolay, digeri (banka) icin ilk adimi atmis oluyorsunuz.

Kontrat asamasinda emlak burosu evi tutabilmek icin sizden bir de depozito bedeli isteyecektir. Turkiye’den farkli – ve cok daha iyi – olarak bu bedeli ev sahibine veya emlak burosuna degil, Tenancy Deposit Scheme-TDS denilen bir bagimsiz kuruma / fona yatiriyorsunuz. Evden cikacaginiz zaman emlak acentasi evde inceleme yapiyor ve TDS’ye uygunlugu konusunda haber veriyor ve para sizin hesabiniza geri yatiriliyor.

Emlak burolarinin komisyonlarindan bahsetmisken, gecen aylarda gazete okudugum bir bilgiyi de sizlerle paylasmak isterim. Yapilan bir arastirmaya gore Ingiltere’de emlakcilarin en fazla komisyon aldigi 9 bolgenin 7’si Londra’daymis. Iste simdi yazimin basligina referans yapiyorum : Ingiltere’de emlakci olmak varmis!estate-agent-sale-boards6

Ingiltere Kiracilar Organizasyonu  (National Private Tenans Organisation) tarafindan yapilan bu arastirmaya gore ulkedeki emlakci komisyonlarinin tutar dagilimlarini gosteren bir tablo olusturmuslar. Yazinin tamamina buradan ulasabilirsiniz.

Bunlarin bazilari soyle ;

Wandsworth (bizim de bagli oldugumuz bolge)

  • Ortalama Emlakçı Komisyonu: 368 pound
  • En yüksek Emlakçı Komisyonu: 694 pound

Ealing

  • Ortalama Emlakçı Komisyonu: 364 pound
  • En yüksek Emlakçı Komisyonu: 694 pound

Camden

  • Ortalama Emlakçı Komisyonu: 345 pound
  • En yüksek Emlakçı Komisyonu: 600 pound

Ozellikle Londra’da emlak piyasasi oldukca hareketli. Bu hizda emlakcilara odenen komisyon dusunulurse, ev sahipleri ve kiracilarin maddi anlamda durumlari zor. Dolayisiyla arastirma merkezi de emlakci komisyonu zorunlulugunun kaldirilmasina yonelik sundugu anket icin simdiden 250 bin imza toplamis.

Bunlari odememek, emlak burolari ile muhattap olmamak da mumkun. Ancak “Sahibinden” kiralik piyasasi biraz daha limitli. Bu isle bizzat ugrasmaya gonullu ev sahibi bulmak, ozellikle Londra’da cok az. Bu hizmeti veren ev sahiplerini ve ev arayan kiracilari bulusturan web sayfalarindan biri Open Rent : https://www.openrent.co.uk/ Ev sahibinden ev kiralayabilirseniz, yukarida belirtilen servis ucretlerinden kurtulabilirsiniz.

Emlak burolari burada ayni zamanda kiraladiginiz evin yonetimini de ustlenebiliyorlar. Buna “property management” diyorlar ve bu servisin ucretini tabii ki ev sahiplerinden aliyorlar. Bu durumda kiraciliginiz boyunca hic bir sekilde ev sahibiniz ile muhattap olmuyorsunuz. Kontratiniz emlak burosu tarafindan hazilaniyor, iki taraftan da imzalari onlar aliyor, eviniz ile ilgili her hangi bir sorun veya sorununuz oldugunda bu emlak burosunu ariyorsunuz. Ornegin bizim su an oturdugumuz dairenin yonetimi Foxton’da. Bana gore emlakcilarin yonettigi evlerin en buyuk avantaji evde olusan herhangi bir sikintida hemen ilgileniyor olmalari. Diger arkadaslarimdan ogrendigime gore, ev sahipleri kiracilara bu tarz sorunlar soz konusu oldugunda geri donmekte baya gecikiyorlarmis (istisnalar tabii ki vardir).

Burada Turkiye’den farkli olarak ve benim geldigimde en zor kabullendigim durum, emlakcida dairenizin bir yedek anahtarinin bulunuyor olmasi. Yanlis okumadiniz. Siz evde oturdugunuz sure boyunca, anahtarinizin bir kopyasi hic tanimadiginiz bir emlak burosunun kasasinda duruyor. Bu ulkede her konuda oldugu gibi bu da “guven” uerine kurulmus. Kim neden sizin evinize girmek istesin ki, degil mi? 🙂 Turkiye’de genelde anahtarlarin tum kopyasi size verilir, hatta genelde girdigimiz evlerin kapi kilitlerini degistiririz ve cikarken kendi kilidimizi yanimiza alir, orijinali ev sahibine birakiriz degil mi? Burada oyle bir sansiniz da yok malesef. Degistirmeniz yasak ve evet, bir kopya hep emlakcida!

repton
Evimizi kontrol eden Sophie 🙂

Bir diger garip ama alisilmasi gereken durum ise emlakcilarin (ozellikle yonetimini yaptiklari durumlarda) evi kontrole geliyor olmalari. Ama neyse ki cat kapi degil, haberli geliyorlar. Hatta 1 ay kadar onceden haber verip uygunluk durumunuzu soruyorlar. Bizim eve girisimizden 5 ay sonra Foxton’dan bir mail geldi. Verilen tarihte evi kontrole gelmek istediklerini, toplam 10 dakika kalacaklarini, bazi notlar alacaklarini eger evde degilsek ve iznimiz olursa, anahtarla girebileceklerini soyluyorlardi 🙂 Ben tabii dehset icinde kendilerine kontrata ozellikle eklettigim “benim iznim olmadan kesinlikle evimize girilemez” maddesini hatirlatarak, evde olmayi tercih ettigimi ve verilen tarihte musait oldugumuzu ilettim. Soylenen gun ben evde degildim ama gelen kisiyi Soner karsiladi. Genel olarak eve, esyalara bakmis, kisaca not alip dekorasyonumuzu cok begendigini soylemis, tesekkur ederek gitmis. Toplam 5-10 dakika kalmis gercekten. Sonrasinda bize herhangi bir rapor sunulmadi ama eve iyi baktigimiza ikna olmus olacaklar ki yeniden gelmek icin iletisime gecmediler.

 

Yani, eger bir gun evinize kontrole gelmek istediklerini soylerlerse sasirmayin. Ingiltere’de kiracilara – ozellikle de esyali ev kiralayanlara – siklikla uygulanan bir durum.

Son olarak Londra’da hizmet veren en yaygin emlak burolarinin listesini ve ev arama sitelerini paylasiyor, arayisinizda kolayliklar diliyorum. Sorulariniz olursa, bize nereden ulasabileceginizi biliyorsunuz.

Sevgiler

Esra

Londra Civarındaki Emlak Büroları

Ev bulmak icin bakabileceginiz web sayfalari

Reklamlar

1 Comment

  1. Merhaba, eşimle birlikte Londra’ya yeni taşındık, sizlerin yazılarıyla da bugün tesadüfen tanıştım 🙂 Yazdıklarınızın birçoğunu eşimle birlikte “birebir” yaşadık, özellikle de emlak-Foxtons maceralarımız çok benzer, okurken çok keyif aldım 🙂 Takipteyim, sevgiler, Selin

    Beğen

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s